Poznaj narzędzia, które pomogą zaplanować i osiągnąć cele.

Wiele osób ma problem z wprowadzaniem zmian i nowych pomysłów w swoje życie. Jest potrzeba i są dobre chęci ale mimo tego nie udaje się zamierzeń zrealizować. Jeśli tobie też sprawia to kłopot, mam dla ciebie proste narzędzia, które pomogą zaplanować i osiągnąć cele.

Dlaczego tak trudno osiągnąć zamierzone cele?

Najczęściej nie udaje się osiągnąć celów i zrealizować zamierzeń z powodu złego planowania. W wielu przypadkach w ogóle nie ma planów. Wszelkie postanowienia noworoczne, obietnice, przyrzeczenia „od jutra”, to tylko puste słowa. Nie stoi za tym ani refleksja ani pomysł, jak wprowadzić to w życie. Kupno karnetu na siłownię czy zapisanie się na lekcje angielskiego, to za mało.

Większość osób, na fali entuzjazmu wywołanego postanowieniem, od razu zaczyna działać. Wydawać by się mogło, że to ma sens – nie zwlekam, od razu coś robię. Jednak wrzucenie dodatkowego działania w dotychczasowe życie jest obciążeniem, które trudno utrzymać. To dlatego pójdziesz na siłownię tylko dwa razy i ciągle nie będziesz mieć czasu na regularną naukę języka. Musisz zmienić inne elementy swojego życia i dopasować do nowej rzeczy, którą wprowadzasz.

Co robić, żeby osiągnąć cele?

Cele można osiągnąć, jeśli są przemyślane, dobrze zdefiniowane i jest jasny plan działań, które do nich prowadzą. Chociaż brzmi poważnie, to wcale nie jest trudne. Co więcej, są różne narzędzia, które mogą pomóc w analizie sytuacji, określeniu celów, przygotowaniu planu i jego realizacji.

Nowe cele wiążą się ze zmianami w życiu. Żeby wprowadzić zmiany trzeba wiedzieć, co można zmienić, gdzie są deficyty, a gdzie nadwyżki, co całkowicie usunąć a co powinno się dodać. Trudno cokolwiek zaplanować i z powodzeniem to realizować, jeśli nie zna się swoich zasobów. Dlatego planując drogę do celów nie pomijaj etapu analizy obecnej sytuacji. Przydadzą ci się w tym poniżej przedstawione narzędzia.

Jak wykorzystać koło życia żeby wyznaczyć cele

Koło życia to narzędzie używane często w coachingu. Wygląda ono jak wykres kołowy typu radar i przedstawia różne obszary życia np. praca / kariera, rodzina / związki, zdrowie, rozrywka, pasje, rozwój, duchowość itd. Na „torciku” podzielonym na takie obszary są jeszcze linie z podziałką od 1 do 10. Jest to skala, w której przyznajesz ilość punktów poszczególnym obszarom w zależności od tego, jak są dla ciebie ważne lub też jaki jest poziom twojej satysfakcji w tym obszarze. Przykładową ilustrację takiego koła zamieszczam poniżej.

Taka grafika wyraźnie pokazuje, że jedne rzeczy mają większe a inne mniejsze priorytety w twoim życiu. Dąży się do uzyskania możliwie najlepszej równowagi między obszarami. Przypisując ilość punktów do obszaru warto wziąć pod uwagę kilka rzeczy. Po pierwsze, jak ważny jest dany obszar w twoim życiu. Ile czasu poświęcasz na jego rozwijanie? Czy zadowalają cię efekty twoich działań?

Jeśli chodzi o stawianie celów i planowanie, koło życia pomoże ci zidentyfikować rejony wymagające zmian a także konflikty wartości. Na przykład koncentrowanie się na karierze zawodowej i jednocześnie deklarowanie, że najważniejsza jest rodzina. Chęć rozwoju, podnoszenia kwalifikacji, nauki nowych umiejętności ale poświęcanie wolnego czasu na rozrywkę. Możesz takie koło szybko narysować odręcznie lub skorzystać z gotowych narzędzi online jak https://wheeloflife.noomii.com/ w którym wykonałam przykładową grafikę.

Poznaj swój typowy dzień, żeby zaplanować osiągalne cele

Czy na pewno wiesz, co robisz w każdej godzinie typowego dnia? A w weekend? Wizja pracowitego dnia albo aktywnego weekendu powstająca w naszej głowie, nie zawsze jest zgodna z rzeczywistością. Gdyby cały dzień nosić na sobie kamerkę, można by zobaczyć, co się naprawdę robiło. Jeśli chcesz i masz kamerkę, możesz tego spróbować, mam jednak dla ciebie prostszy sposób. Wystarczy kartka papieru i długopis.

Wybierz jeden, przeciętny dzień tygodnia i na wieczór poświęć kilka minut aby wypisać co się działo w kolejnych jego godzinach. Nie musisz opisywać każdej chwili w pracy, możesz potraktować pewne rzeczy jako bloki godzinowe np.: praca, dojazd, zakupy, siłownia itd. Postaraj się jednak jak najbardziej precyzyjnie określić ile czasu zajęły dane rzeczy. Zrób taką samą analizę z przeciętnym weekendem. Spostrzeżenia mogą cię zaskoczyć.

Sama niedawno taką rozpiskę zrobiłam. Wydawało mi się, że tego dnia byłam niezwykle aktywna i bardzo dużo zrobiłam. Dumna ze swoich osiągnięć postanowiłam je wypisać. Ku mojemu zdumieniu, w rozkładzie dnia pojawiły się białe plamy. Tu pół godzinki, tam około godziny, w czasie których nie bardzo wiedziałam, co się działo. Oczywiście po chwili przypomniałam sobie, że były to zajęcia nie wnoszące żadnej wartości – przeglądanie serwisów w Internecie, eksperymentowanie z filtrami do zdjęć, jakiś filmik na YouTubie itd. Teraz wiem, że mogę uwolnić więcej czasu w ciągu dnia. Polecam i tobie poszukanie „białych plam”.

Jak wykorzystać retrospektywę rozgwiazdy w planowaniu celów?

Retrospektywa rozgwiazdy (Starfish retrospective) to proste narzędzie używane w zarządzaniu projektami. Nie wymaga ani specjalistycznej wiedzy ani narzędzi. Tak, jak morska rozgwiazda ma pięć „ramion”, tak tworzymy sobie pięć kategorii:

• to zacznę robić
• to przestanę robić
• tego będę robić mniej
• tego będę robić więcej
• to będę kontynuować

Takie proste rozpisanie różnych czynności pomaga przeanalizować sytuację i lepiej postawić cele. Możesz zrobić rozpiskę w dowolnej formie – listy, tabeli, czy nawet kolorowego obrazka, jak ten poniżej.

To narzędzie pomaga wyeliminować działania, które nie prowadzą do osiągnięcia celów lub też nie wnoszą żadnej wartości. Na przykład skrolowanie mediów społecznościowych, czytanie plotkarskich serwisów, plotkowanie ze znajomymi, buszowanie po sklepach itd. W to miejsce możesz wprowadzić wartościowe rzeczy. Pamiętaj, że dzień nie jest z gumy, więc nie dołożysz sobie niczego nowego do tego, co już robisz. Musisz coś wyrzucić albo ograniczyć aby zrobić miejsce na nowe.

Zobacz też:

• Jak znaleźć czas na naukę języka – podejście niestandardowe
• Jak dobrze zaplanować naukę języka obcego
• Złe pomysły, przez które nie idzie nauka języka

Jak planować, żeby osiągnąć zamierzone cele?

Plany można robić na kilka sposobów ale zawsze trzeba je zapisać. Niezapisane pomysły pozostają w głowie a właściwie część z nich szybko z głowy ulatuje. Kiedy je zanotujesz, możesz do nich wracać, modyfikować, odnotowywać stopień wykonania a na koniec podsumować.

Możesz napisać plany na kartce czy w notatniku albo w formie tabel, na przykład w Excelu. Ja lubię tabele, bo umożliwiają grupowanie informacji w pewnym porządku. W poszczególnych kolumnach wpisuję cel, czyli co i dlaczego chcę osiągnąć, następnie jak mam zamiar to osiągnąć, stopień realizacji, refleksje i podsumowanie. Cele pogrupowane są w kategorie, podobne do tych z koła życia czyli praca / kariera, rodzina / relacje, rozwój / nauka, czas wolny / pasje itd. Jeśli nie lubisz tabelek, możesz zrobić plany w formie mapy pamięciowej, jak ta przykładowa poniżej.

Planując pamiętaj, żeby nie skupiać się wyłącznie na końcowym rezultacie ale rozpisać całą ścieżkę dojścia do niego. Dobre plany opierają się na koncepcji SMART od angielskich słów S – specific (konkretny), M – measurable (mierzalny), A – attainable (osiągalny), R – relevant (istotny), T – time bound (określony w czasie). Problemem wielu osób jest wymyślanie mało precyzyjnych celów a jeśli celu dobrze nie widać, to trudno do niego trafić.

Zamiast ogólnikowych stwierdzeń „muszę schudnąć”, „chcę lepiej mówić po angielsku”, „zacznę ćwiczyć”, napisz w planie „zmienię dietę na śródziemnomorską, odstawię słodycze i schudnę pięć kilo w ciągu pół roku”, „poszerzę słownictwo, powtórzę gramatykę, poprawię wymowę i będę więcej mówić na lekcjach angielskiego”, „dwa razy w tygodniu będę chodzić na zajęcia cardio na siłowni i dwa razy ćwiczyć z ciężarkami po co najmniej pół godziny”. Pamiętaj też, aby cele były realne czyli osiągalne inaczej skazujesz się od razu na porażkę.

Jak zrealizować plany i osiągnąć wyznaczone cele?

Kiedy stworzysz swoje plany, to musisz się po prostu ich trzymać i nie spuszczać z oczu celów. Miej swój plan zawsze pod ręką, zaglądaj do niego i sprawdzaj, czy o wszystkim pamiętasz. Wiedz jednak, że plan nie jest czymś raz na zawsze wyrytym w kamieniu. Można, a nawet powinno się go zmieniać. W końcu twoja sytuacja może ulec zmianie. Może też okazać się, że pierwotny plan nie był najlepszy i trzeba go zmodyfikować.

Jedną z najważniejszych rzeczy w realizacji wszelkich zamierzeń jest to, aby się nie poddawać. Nawet jeśli coś ci nie wychodzi próbuj jeszcze raz, od innej strony, w inny sposób. Nie załamuj się porażkami ale wyciągaj z nich wnioski i ucz się na nich. Może się też tak zdarzyć, że niektóre cele i pomysły trzeba po prostu porzucić. Na przykład brakuje zasobów na ich realizację. To nie koniec świata, może wrócisz do nich za jakiś czas.

Życzę ci produktywnego planowania i spełnienia wszystkich celów!