Najczęstsze błędy w angielskim biznesowym i proste sposoby na poprawę

Błędy w języku angielskim biznesowym mogą negatywnie wpłynąć na profesjonalny wizerunek osoby. Większość z pomyłek nie wiąże się wcale ze skomplikowanymi strukturami gramatycznymi i można je samodzielnie wyeliminować. Pierwszym krokiem do poprawności jest świadomość pułapek językowych.

Business English to po prostu język angielski używany przez osoby pracujące w środowisku międzynarodowym, na przykład w korporacjach lub w firmach mających kontakty międzynarodowe. Różni się on od języka ogólnego słownictwem oraz zwrotami używanymi w różnych sytuacjach w pracy. W nauce języka biznesowego przykłada się mniejszą wagę do gramatyki a większą do komunikacji zarówno ustnej jak i pisemnej.

Więcej na ten temat znajdziesz tutaj Angielski biznesowy czy angielski ogólny, co wybrać?

W tym artykule zebrałam błędy w języku biznesowym z jakimi najczęściej spotykam się na moich lekcjach. Opisuję tu pomyłki w trzech głównych obszarach, słownictwa, gramatyki i wymowy oraz podpowiadam, jak można pracować nad poprawnością.

Skąd biorą się błędy w języku angielskim biznesowym?

Jest kilka rzeczy, które przyczyniają się do błędów w języku angielskim biznesowym. Po pierwsze, to oczywiście wpływ języka ojczystego i wszechobecne tłumaczenie z polskiego na angielski. Po drugie, za mały nacisk na poznanie i ćwiczenie wymowy angielskiej. Większość moich uczniów deklaruje, że przed dołączeniem do moich zajęć miała bardzo miała do czynienia z wymową i nie znała większości jej elementów.

Kolejnym problemem jest niechęć do gramatyki i redukowanie, czy nawet eliminowanie jej na rzecz komunikacji. Stąd też wiele osób nie zna zasad i używa struktur według własnego uznania nie zdając sobie nawet sprawy z błędów. Wreszcie, za mały kontakt z językiem na co dzień sprawia, że uczeń nie ma szans usłyszeć języka w akcji oraz utrwalić słownictwa i struktur.

Przyjrzyjmy się dokładniej każdej grupie błędów i zobaczmy, co można zrobić aby je zredukować.

Najczęstsze błędy w słownictwie Business English

Osoby pracujące z językiem angielskim w większości znają dobrze słownictwo biznesowe ze swojej branży. Błędy dotyczą przedrostków (prefiksy) i przyrostków (sufiksy) w tworzeniu wyrazów, błędnych kolokacji i wyrazów użytych nie w tym kontekście oraz tak zwanych fałszywych przyjaciół.

Błędy w tworzeniu wyrazów

Mam wrażenie, że błędy w tworzeniu wyrazów, a więc w nieprawidłowym użyciu przedrostków i przyrostków, to jedne z najbardziej powszechnych na moich lekcjach. Zdarzają się nawet osobom na wyższych poziomach. Takie błędy to na przykład:

investition zamiast investment

organizator zamiast organizer

unresponsible zamiast irresponsible

diversificate zamiast diversify

Części osób myli się też forma gramatyczna wyrazu, na przykład przymiotnik z przysłówkiem czy rzeczownik z czasownikiem lub też inne kombinacje. Słyszę: I am awareness zamiast I am aware.

Jak eliminować takie błędy? Ćwiczenia na słowotwórstwo znajdziesz w podręcznikach do Business English ponieważ takie zadania pojawiają się na testach na certyfikaty z języka biznesowego. Wypisuj sobie rodziny wyrazów i zaznaczaj prefiksy oraz sufiksy. Rób mapy pamięci, diagramy. Na przykład na środku podstawa słowa i wokół, promieniście utworzone od niej słówka. Albo na środku rodzaj „przymiotnik” a naokoło wszystkie sufiksy charakterystyczne dla przymiotników. Twórz własne zdania z problematycznymi słówkami.

Błędne kolokacje

Kolokacje, czyli połączenia dwóch lub więcej wyrazów, to kolejny problematyczny obszar. Nie można sobie tworzyć takich połączeń dowolnie, ponieważ zrobisz błąd lub będziesz brzmieć nienaturalnie. Wyobraź sobie, że obcokrajowiec mówi po polsku „usługuję klientowi, który kładzie zamówienie” zamiast „obsługuję klienta, który składa zamówienie”. Brzmi dziwacznie, prawda?

Na moich lekcjach zdarza mi się usłyszeć:

I do a decision zamiast I make / take a decision

achieve deadline zamiast meet deadline

do a first step zamiast take a first step,

do a presentation zamiast make / give a presentation.

Jak eliminować takie błędy? Kiedy zapisujesz nowe słówka wypisuj całe kolokacje, nie pojedyncze wyrazy. Zwracaj uwagę na to, jak wyrazy łączą się ze sobą, kiedy coś czytasz, albo czegoś słuchasz. Jeśli nie masz pewności, jak dany wyraz łączy się z innymi, albo czy dane wyrażenie jest poprawne, sprawdź w słowniku.

Niewłaściwe słowa i fałszywi przyjaciele

Kolejnym częstym błędem jest użycie niewłaściwych słów w danym kontekście. To znaczy, słówko samo w sobie jest prawidłowe ale znaczy coś innego, niż osoba myśli albo nie używa się go w tym znaczeniu. Na przykład:

we are very elastic zamiast we are very flexible

this is my history zamiast this is my story

you need to fulfill this form zamiast you need to fill in this form

It was running on my head zamiast It crossed my mind

W tej grupie są też tak zwani fałszywi przyjaciele, po angielsku false friends. Są to wyrazy przypominające słowa z języka ojczystego ale tym podobieństwem nas mylą, ponieważ znaczą coś innego. Dlatego też pension nie znaczy pensja, obligation to nie obligacja, delegation to nie wyjazd służbowy a evidence to nie ewidencja. Na blogu mam cały cykl artykułów poświęconych takim słówkom. Warto zajrzeć.

Jak eliminować takie błędy? Jeśli nie masz stuprocentowej pewności co znaczy dane słowo, sprawdź w słowniku. W trakcie ważnych spotkań lub prezentacji nie używaj słów, co do których nie masz pewności. Mów prosto, naokoło, podaj definicję. Wypisuj sobie słówka, które mylisz, pracuj nad słownictwem.

Zobacz też:

• Pension, evidence, delegation – co znaczą te angielskie słówka?
• Poszerz swój angielski biznesowy i sprawdź, jak używać słówka drive
• Jaka jest różnica między history i story? Wyjaśnienia i przykłady.

Najczęstsze błędy gramatyczne w języku angielskim biznesowym

Kiedy mowa o błędach gramatycznych umówmy się, że nie bierzemy pod uwagę osób na niskim poziomie zaawansowania, A1 czy A2. To oczywiste, że taka osoba robi jeszcze dużo błędów gramatycznych i nie miałoby tu sensu punktować ich wszystkich. Dlatego zajmijmy się błędami popełnianymi przez osoby na nieco wyższym stopniu nauki. Najczęściej mylą się czasy, szyk zdania i pytania, przyimki i czasowniki modalne.

Pomyłki w czasach angielskich

Dla Polaków w gramatyce angielskiej, również w kontekście biznesowym, najtrudniejsze są czasy perfect, aspekt continuous oraz mówienie o przyszłości. Powodem jest oczywiście próba dopasowania angielskiej gramatyki do gramatyki polskiej ale też chęć uproszczenia wszystkiego.

Stąd też niektórzy zakładają, że mówiąc o przyszłości powinniśmy używać, jak w polskim, czasu przyszłego, najlepiej future simple. Według takich własnych teorii czasy continuous są do opisywania rzeczy, które trwają długo w czasie, kontynuują się. Te teorie i uproszczenia prowadzą do błędów. Poniżej kilka przykładów.

I work as a quality manager for 5 years zamiast I’ve worked / I’ve been working as a quality manager for 5 years

We will go on a business trip tomorrow zamiast We’re going on a business trip tomorrow

I was designing a number of website for small companies zamiast I designed a number of website for small companies

I write to inform zamiast I’m writing to inform

Jak eliminować błędy gramatyczne? Przede wszystkim nie odnoś wszystkiego do gramatyki polskiej. Zaakceptuj fakt, że masz do czynienia z innym systemem. Zasady stosowania czasów i struktur angielskich są logiczne, chociaż zupełnie inne, niż w języku polskim. Przeanalizuj je i zrozum. Wypisuj i powtarzaj przykładowe zdania – to pozwala opatrzeć się ze strukturami. Więcej pomysłów znajdziesz w tym artykule Jak najlepiej uczyć się gramatyki angielskiej

Błędny szyk zdania i pytania

Szyk zdania i pytań w języku angielskim to kolejny duży problem Polaków. W języku polskim mamy odmianę przez przypadki dlatego możemy dość swobodnie przestawiać elementy zdania i nadal będzie ono zrozumiałe, ponieważ podmiot jest zawsze w mianowniku i łączy się z odpowiednią formą czasownika. W języku angielskim nie ma deklinacji więc zdania mają swoją ustaloną strukturę.

Zauważ, że podręczniki pokazują zawsze, jak tworzy się zdanie twierdzące, pytanie i zdanie przeczące w poszczególnych strukturach gramatycznych. To dlatego, że w każdej strukturze wygląda to nieco inaczej. Tłumacząc z języka polskiego czy też stosując reguły polskiej gramatyki, mówisz po polsku angielskimi słowami. Na przykład:

Ludzie kontrolują roboty to to samo po polsku co Roboty kontrolują ludzie

People control robots to nie to samo po angielsku co Robots control people

słyszę: Where you work? zamiast Where do you work?

Zobacz więcej na temat szyku zdania: Szyk zdania w języku angielskim i dlaczego źle mówimy.

Czasowniki modalne

Spory problem stwarzają czasowniki modalne takie jak can, have to, should, must, may, might. Pomyłki najczęściej dotyczą błędnego użycia takiego czasownika. Sytuację dodatkowo komplikuje to, że czasowniki modalne mają różne funkcje. Te same słówka mogą na przykład wyrażać umiejętność, zakazy i nakazy albo prawdopodobieństwo i przewidywanie. Na moich zajęciach padły takie stwierdzenia:

I have a day off tomorrow, I can’t get up early zamiast I don’t have to get up early

You needn’t disturb him zamiast You mustn’t disturb him

Maybe we will not meet the deadline zamiast We might not meet the deadline

It can be our fault zamiast It might be our fault

Jak wyeliminować takie błędy? W tym przypadku, trochę niekonwencjonalnie, polecam wypisać sobie wszystkie te czasowniki z ich polskimi tłumaczeniami. Takie wyraźne przypisanie polskiego znaczenia, często więcej niż jednego, pomoże ci lepiej ułożyć to w głowie. Możesz czasowniki podzielić na kategorie, na przykład wychodząc od funkcji (zakazy i nakazy, umiejętności, przewidywanie, prawdopodobieństwo itd.). Dla zilustrowania dodaj przykłady.

Nieprawidłowe przyimki

Przyimki to zmora większości osób uczących się języka angielskiego. Również w języku biznesowym sprawiają sporo kłopotów. Na przykład osoba mówi:

focus for zamiast focus on

discuss about it zamiast discuss it

call to my client zamiast call my client

Niestety nie ma jednej, „złotej” zasady dotyczącej użycia przyimków.

Jak eliminować takie błędy? Podobnie, jak w przypadku kolokacji, nie ucz się pojedynczych wyrazów ale połączeń. Najlepiej zapisywać nowe słownictwo w krótkich, prostych zdaniach. Wówczas zapamiętujesz za jednym razem dużo elementów. Nie musisz uczyć się takich zdań na pamięć ale jeśli powtórzysz je kilkukrotnie, to utrwalą ci się nie tylko kluczowe słówka, ale i pozostałe rzeczy – przyimki, kolokacje, struktury gramatyczne.

Najczęstsze błędy w wymowie Business English

Polacy mają duże trudności w prawidłowym wymawianiu angielskich dźwięków. Najbardziej problematycznym jest dźwięk zapisywany symbolem /ɜː/, występujący w takich popularnych wyrazach jak work, word, world, urgent czy risearch. Generalnie najczęściej źle wymawiane są samogłoski angielskie i dwudźwięki.

Ponieważ w języku polskim nie ma długich i krótkich dźwięków, również w angielskim dużo osób nie rozróżnia tych dźwięków. Stąd też powstają różne, nie zawsze zabawne, pomyłki np. sheep zamiast ship, steal zamiast still, cheap zamiast chip.

Wymowa dłuższych słów sprawia też sporo trudności. Najczęściej powtarzające się problematyczne wyrazy to: reliable, schedule, organization, available czy entrepreneur. Na drugim biegunie są z kolei skróty wyrazowe, takie jak CEO, HR, VAT, które należy wymawiać po angielsku, kiedy w tym języku mówimy. Warto też pamiętać o skrótach typowo polskich, jak ZUS, AGD czy ONZ, które należy zastąpić angielskim odpowiednikiem. Ich przeliterowanie po angielsku i tak nikomu nic nie powie.

Kolejnym newralgicznym punktem jest akcent wyrazowy. W języku polskim pada on w większości wyrazów na przedostatnią sylabę a w języku angielskim na różne sylaby i nie ma do tego reguły. Ponieważ sporo wyrazów przechodzi z języka angielskiego do polskiego, Polacy zaczynają wymawiać je z akcentem polskim. Stąd też błędnie akcentowane są popularne słowa jak: event, support, disign, research czy nawet hotel.

Wreszcie intonacja, która często jest zupełnie lekceważona w nauce języka. Tym czasem wiele osób mówi z płaską intonacją, czyli wszystko jest powiedziane na jednym poziomie. Brzmi to nienaturalnie, monotonnie, a w najgorszym przypadku może zostać odebrane jako obojętność, znudzenie czy brak kultury.

Na temat wymowy angielskiej mam trochę artykułów na blogu. Zobacz ten: Jak uczyć się wymowy angielskiej, żeby mówić dobrze.

Błędy w komunikacji w języku angielskim biznesowym

Jeśli chodzi o komunikację, zarówno pisemną jak i ustną, główne problemy to bezpośrednie tłumaczenie z polskiego, zbyt skomplikowane wypowiedzi, nieprawidłowe użycie języka formalnego i nieformalnego oraz zbyt mało form grzecznościowych.

Głównym celem komunikacji jest wymiana informacji. Najlepiej zrobić to w sposób możliwie prosty tak, aby przekaz był jasny i zrozumiały. Nadal jednak pisząc sporo osób używa zdań wielokrotnie złożonych, w których łatwo się zaplątać, zwłaszcza w języku obcym. Często pojawia się też strona bierna, jako formalna i bezosobowa struktura, za którą można się ukryć. Takie teksty są sztywne i często przesadnie formalne.

Język formalny często pojawia się w wypowiedziach, które powinny być bardziej bezpośrednie, na przykład między kolegami, partnerami czy w rozmowach z klientami, z którymi ma się już relacje. Można usłyszeć:

I didn’t have awareness zamiast I didn’t realise

This method has been deployed in our company zamiast – This method has been introduced / applied in our coumpany

I have a query zamiast I have a question

Powyższe wyrażenia nie są błędne same w sobie, ale użyte w mniej formalnych sytuacjach brzmią dziwacznie.

W języku angielskim jest chyba więcej form grzecznościowych, niż w polskim i często o tym zapominamy. Zarówno w mailach, jak i rozmowach brakuje wyrażeń „zmiękczających” negatywną wypowiedź, takich jak I’m affraid (I can’t), I’m sorry but (it’s not possible). Czasem brakuje też zwykłego please przy prośbach oraz sorry czy my apologies przy przeprosinach.

Jak eliminować najczęstsze błędy w języku angielskim biznesowym

Jest kilka sposobów na ograniczenie błędów w języku angielskim biznesowym. Ponieważ wiele z nich, jak już wspomniałam, powstaje przez odnoszenie się do języka polskiego, warto ograniczyć wpływ ojczystego języka. Jeśli coś czytasz, nie tłumacz wszystkiego na polski, chyba że jest ci to do czegoś potrzebne. Jeśli coś piszesz, pisz od razu po angielsku, nie rób nawet planu po polsku.

Jak najwięcej otaczaj się językiem angielskim. Czytaj informacje branżowe w tym języku, wiadomości, śledź ciekawych ludzi w mediach społecznościowych, czytaj komentarze po angielsku. Słuchaj podcastów. Jest ich obecnie tyle, że bez trudu znajdziesz tematy, które cię zainteresują. Subskrybuj ciekawe kanały na YouTube, coraz więcej można tu znaleźć biznesowych influencerów. Oglądaj prezentacje z serwisu TED.

Jeśli chcesz trochę mocniej popracować nad angielskim, warto rozważyć zajęcia z nauczycielem, trenerem wymowy lub spotkania skupione na ćwiczenie konkretnych umiejętności, jak prowadzenie prezentacji czy negocjacje.

Dalsza część pod grafiką

Chociaż wymieniłam w tym artykule wiele błędów w języku angielskim biznesowym, to Polacy generalnie nie najgorzej radzą sobie z angielskim w pracy. Ważne jest też to, że wiele osób chce się posługiwać się językiem lepiej i pracuje nad tym nawet na wyższym stanowisku czy w późniejszym wieku.